Zaloguj

Przeglądaj według


Kategorie


Wszystkie Tagi 1


Aktualności

15-04-13

Twierdza Przemyśl

Twierdza Przemyśl jest położona na zewnętrznej krawędzi łuku Karpat w miejscu, gdzie San, opuszczając górzyste tereny, wypływa na równiny Podkarpacia (rozległej Kotliny Sandomierskiej). Obecnie Twierdza Przemyśl znajduje się na terytoriach: Polski (województwo podkarpackie, przeważająca część Twierdzy Przemyśl) i Ukrainy (niewielki fragment obejmujący sześć fortów pomocniczych grupy siedliskiej). Obszar Twierdzy wychodzi poza granice administracyjne miasta Przemyśla na tereny sąsiednich gmin. Forty wzniesiono na wzgórzach Pogórza Karpackiego (Pogórze Przemyskie i Pogórze Dynowskie) i Płaskowyżu Sańsko – Dniestrzańskiego oraz wyniosłościach Kotliny Sandomierskiej położonych dookoła miasta.

Historia

Budowę umocnień wokół Przemyśla rozpoczęto w 1854 roku. Prace trwały z przerwami do I wojny światowej. W tym czasie zmieniały się warunki polityczne, ekonomiczne i następował rozwój inżynierii wojennej, czego efekt końcowy widzimy w postaci silnego zróżnicowania zachowanych do dzisiaj pozostałości dzieł obronnych Twierdzy Przemyśl. Twierdza w okresie I wojny światowej była jedną z ważniejszych w Europie. Odegrała dużą rolę na froncie wschodnim w latach 1914 – 1915, kiedy przeszła trzy oblężenia.

Obiekty

Twierdza Przemyśl to twierdza pierścieniowa złożona z dwóch pierścieni obronnych: wewnętrznego (noyon), który w całości znajduje się na obszarze miasta Przemyśla i zewnętrznego (poza miastem) oraz linii wspierającej usytuowanej pomiędzy nimi. Na liniach umocnień znajdują się forty główne i pomocnicze oraz inne dzieła obronne Twierdzy Przemyśl.

Oprócz dzieł obronnych dla potrzeb Twierdzy Przemyśl powstało całe zaplecze złożone m.in. z koszar i magazynów. Do infrastruktury zalicza się też cały system nowych dróg. Wiele z tych elementów jest wykorzystywanych do dzisiaj. Na szczególną uwagę zasługują cmentarze wojenne, zwłaszcza Zabytkowy Zespół Cmentarzy Wojennych Twierdzy Przemyśl 1914 – 1915.


WARTO ZOBACZYĆ

Rdzeń Twierdzy. Położony na obszarze miasta Przemyśla rdzeń (noyon) to połączony wałem zespół fortów artyleryjskich, uzupełniony o szańce, baterie i inne dzieła obronne. Na kilku drogach wjazdowych do miasta zachowały się pozostałości bram (na szczególną uwagę zasługuje pozostałość Bramy Sanockiej Dolnej ze strażnicą). Forty główne pierścienia wewnętrznego to: fort XVI „Zniesienie” (na Pogórzu Przemyskim), fort XVII „Ostrów”, fort XVIII „Lipowica” i fort XIX „Winna Góra” (na Pogórzu Dynowskim) oraz fort XX „Przekopana” i fort XXI „Bakończyce” (w Kotlinie Sandomierskiej).

Pierścień zewnętrzny

Znajduje się kilka kilometrów od miasta, gdzie zobaczyć można pozostałości największych fortów przemyskiej Twierdzy.

- Forty główne położone na Płaskowyżu Sańsko – Dniestrzańskim: fort XV „Borek” (pancerny), fort I „Salis Soglio” (artyleryjski, znajduje się bezpośrednio przy granicy państwa), fort II Jaksmanice (zbliżony do pancernego), fort III „Łuczyce” (artyleryjski), fort IV „Optyń” (pancerny), fort V „Grochowce” (artyleryjski).

- Forty główne położone na Pogórzu Przemyskim: fort VI „Helicha” (artyleryjski), fort VII „Prałkowce” (artyleryjski).

- Forty główne położone na Pogórzu Dynowskim: fort VIII „Łętownia” (artyleryjski), fort IX „Brunner” (pancerny).

- Forty główne położone w Kotlinie Sandomierskiej: fort X „Orzechowce” (pancerny przebudowany z artyleryjskiego), fort XI „Duńkowiczki” (pancerny przebudowany z artyleryjskiego), fort XII „Werner (artyleryjski), fort XIII „San Rideau” (pancerny; z tym fortem związana jest „legenda fortu XIII”). Fort XIV „Hurko” nie istnieje.

Najciekawsze forty Twierdzy Przemyśl to:

Fort I „Salis-Soglio” w Siedliskach wybudowano w latach 1882-1886. Jest to nietypowy fort artyleryjski, który pomimo wysadzenia w dniu 22 marca 1915 roku jest jednym z najlepiej zachowanych i najefektowniejszych elementów pierścienia zewnętrznego przemyskiej twierdzy. Na terenie fortu zachowały się m.in.: ceglana brama wjazdowa, koszary szyjowe z kazamatami, magazynami amunicji i szybami wind, stanowiska artylerii i schrony dla załogi na wale fortu. Fort znajduje się zaledwie kilkadziesiąt metrów od granicy polsko-ukraińskiej. Po jej drugiej stronie pozostało sześć fortów pomocniczych opisywanego fortu.

Fort XV „Borek” w Siedliskach

W pobliżu fortu nr I, również w Siedliskach znajduje się fort pancerny XV „Borek” z lat 1897-1900. Jadąc od drogi krajowej nr 28 w kierunku Siedlisk, po przejechaniu 1,5 km należy skręcić w lewo. Fort „Borek” jest dzierżawiony przez  Stowarzyszenie 3 Historycznego Galicyjskiego Pułku Artylerii Fortecznej im Księcia Kinsky'ego, które stara się przywrócić stan fortu zbliżony do pierwotnego. Na forcie zobaczyć można m.in. odrestaurowaną bramę wejściową, koszary połączone ze schronem głównym, relikty tradytora z odbudowanym punktem obserwacyjnym oraz ruiny baterii pancernej. Przy wejściu na fort znajduje się tablica pamiątkowa ku czci lotników polskich i amerykańskich, walczących o niepodległość w 1920 roku.

Fort VIII „Łętownia” w Kuńkowcach. Jego początki sięgają lat 1854-1855, kiedy to na wzgórzu na zachód od Przemyśla Austriacy wybudowali jeden z szańców artyleryjskich. W obecnym kształcie fort powstał w latach 1881-1882. Fort jest zagospodarowany. W sezonie w jego wnętrzu można zwiedzić ciekawą ekspozycję poświęconą Twierdzy Przemyśl. Dojazd do fortu: z drogi Przemyśl – Dynów należy skręcić w Kuńkowcach w prawo i jechać lub iść w górę drogą za znakami czarnego szlaku fortecznego, z przemyskiej dzielnicy Lipowica na skrzyżowaniu szlaków należy skręcić w drogę w lewo i za znakami czarnego szlaku fortecznego na kulminację wzgórza a następnie w dół do fortu. Blisko fortu znajduje się tzw. Wioska-Fantasy, gdzie zobaczyć można rekonstrukcję średniowiecznego, drewnianego grodu wraz z podgrodziem.

Fort XII „Werner” w Żurawicy. W 2010 roku został po pierwszy otwarty dla turystów, przez wiele lat był własnością wojska, niedostępną dla zwiedzających. Fort „Werner” powstał w latach 1882 – 1886 i należy do fortów artyleryjskich, jednowałowych. Jest bardzo dobrze zachowany, zwiedzając fort zobaczymy zachowane w całości koszary szyjowe, w których znajduje się ekspozycja muzealna, schron amunicyjny, schrony pogotowia, drożną poternę osiową łącząca obecnie schron główny z fosą oraz dobrze zachowany w fosie mur przeciwstoku. Fort „Werner” jest obecnie obiektem prywatnym, otwartym dla wszystkich chętnych osób.


Zaplanuj swoją podróż w Bieszczady – baza Usług i Atrakcji (Noclegi, Warsztaty i inne)

    • mapa twierdza przemysl web2
Tags: szwejk
blog comments powered by Disqus
FUNDUSZE EUROPEJSKIE – DLA ROZWOJU INNOWACYJNEJ GOSPODARKI
Projekt „Stworzenie internetowego serwisu automatycznej konfiguracji przez turystów autorskiego, indywidualnego pobytu turystycznego w regionie bieszczadzkim www.mojebieszczady.com” współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego