Zaloguj

Baza usług i atrakcji

Przemyśl

Przemyśl należy do grona najstarszych i najpiękniejszych polskich miast. Położone nad Sanem miasto urzeka  bogactwem ponad tysiąca zabytków, niezapomnianym pejzażem i piękną architekturą. 

  • none
  • -->
    • Przemyśl

PRZEMYŚL położony jest niezwykle malowniczo nad Sanem i należy do grona najstarszych oraz najpiękniejszych polskich miast. Urzeka szczególnie bogactwem zabytków, których miasto posiada największą liczbę w całym województwie podkarpackim. Jest ponadto siedzibą dwóch archidiecezji (rzymskokatolickiej i greckokatolickiej), znajdują się tu unikalne muzea i galerie, jest też miejscem ciekawych wydarzeń kulturalnych. Jedną z największych osobliwości i oryginalnych atrakcji są pozostałości fortów Twierdzy Przemyśl, które w ostatnich latach są coraz bardziej dostępne dla turystów.

Bezcenne pamiątki przeszłości, burzliwa historia oraz bliskość dawnych polskich Kresów i ich wyjątkowa atmosfera powodują, że Przemyśl posiada tworzony przez stulecia specyficzny klimat i nazywany jest często „Małym Lwowem”. Jeśli do tego dodamy bogactwo ofert obiektów rekreacyjnych i wypoczynkowych, zrozumiemy, dlaczego  miasto pretenduje do roli głównego ośrodka turystycznego Podkarpacia. Ze świeckich zabytków Przemyśla warto zwiedzić: wieżę zegarową zbudowaną pierwotnie jako dzwonnica planowanej katedry greckokatolickiej, skonfiskowaną przez cesarza Józefa II, który w zamian przekazał grekokatolikom skasowany przez siebie klasztor karmelitów. Przez 123 lata wieża była wykorzystywana przez strażaków jako strażnica ogniowa i punkt obserwacyjny. Obecnie mieści się unikalna ekspozycja Muzeum Dzwonów i Fajek, a z udostępnionego do zwiedzania tarasu wieży można podziwiać piękną panoramę miasta. W Rynku zachowało się wiele starych, szesnasto- i siedemnastowiecznych kamienic, z oryginalnymi podcieniami. Przy ulicy Basztowej ocalały spore fragmenty murów miejskich datowane na XVI w. Warto odwiedzić również miejscowe muzea posiadające bezcenne zbiory, Muzeum Historii Miasta Przemyśla, Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej czy Muzeum Archidiecezjalne. Do obowiązkowych punktów programu zwiedzania miasta należą forty dawnej Twierdzy Przemyśl oraz niedawno powstałe Muzeum Twierdzy Przemyśl.

Warto zobaczyć: samo zwiedzanie miasta z jego zabytkami i muzeami zajmuje kilka dni dlatego trzeba się tu zatrzymać na dłużej. Koniecznie trzeba zobaczyć zamek królewski wybudowany za czasów Kazimierza Wielkiego na Wzgórzu Zamkowym. Na jego dziedzińcu eksponowane są relikty rotundy i palatium z XI w.. Z tarasu przed zamkiem rozciągają się piękne panoramy miasta i okolicy. Archikatedra rzymskokatolicka pw. św. Jana Chrzciciela wybudowana została w stylu gotyckim w XV i XVI w., na miejscu jeszcze starszej świątyni romańskiej, której relikty są zachowane w podziemiach. W XVIII w. dokonano jej w stylu barokowym. Przy archikatedrze znajdują się pałac biskupi oraz dzwonnica, mierząca 71 metrów wysokości, stanowiąca charakterystyczny element panoramy Przemyśla i doskonały punkt widokowy. Archikatedra greckokatolicka – Sobór pw. św. Jana Chrzciciela, od 1991 r. znajduje się w dawnym kościele jezuitów z XVII w., który Ojciec Święty Jan Paweł II przekazał odradzającemu się kościołowi grekokatolickiemu. We wnętrzu świątyni zabytkowy siedemnastowieczny ikonostas. Kolejny cenny zabytek sakralny - kościół franciszkanów, wybudowany został w XVIII w. na miejscu wcześniejszej, gotyckiej świątyni łączy elementy późnego baroku i klasycyzmu. Kościół i klasztor karmelitów z XVII, w okresie zaborów przekazany został grekokatolikom, a po formalnej likwidacji kościoła grekokatolickiego przez władze komunistyczne powrócił do karmelitów. Kościół reformatów z XVII w. włączony został niegdyś w system obronny Bramy Lwowskiej. Neogotycki kościół i klasztor karmelitanek zbudowane zostały w latach 1899-1900, pozostaje najwyżej położoną świątynią na przemyskim Starym Mieście. Opactwo benedyktynek założone jeszcze w XVII w., z późnobarokowym kościołem pw. św. Trójcy, położone w lewobrzeżnej części miasta, na Zasaniu. 

Turystyka: w mieście zbiegają się ważne trasy i szlaki turystyczne. Forty Twierdzy Przemyśl można zwiedzać pieszo lub rowerem co ułatwia "Forteczna Trasa Rowerowa" (znaki zielone) i turystyczny szlak pieszy (znaki czarne). Prowadzi przez miasto także łącznikowy szlak rowerowy R 63 PL „Śladami przygód dobrego wojaka Szwejka” (znaki czarne) mający początek w Jureczkowej. Od granicy państwowej w Medyce wiedzie do miasta z kolei pieszy szlak „Śladami przygód dobrego wojaka Szwejka” (znaki czarno-żółte). Inny szlak rowerowy wiodący przez miasto to „Szlak Umocnień Nadsańskich”(znaki czarne) prezentujący zabytki militarne II wojny światowej - pozostałości  tzw. „Linii Mołotowa”. Biegnie tu ponadto północna część rowerowego „Szlaku Ikon” poprowadzona z Ulucza, przez Pogórze Przemyskie na Roztocze (znaki niebieskie).

Ale nie koniec na tym. Docierają do Przemyśla przecież trzy „standardowe” turystyczne szlaki piesze: Sanocko – Przemyski (znaki czerwone), Dynów – Ustrzyki Dolne (znaki niebieskie) oraz Dynów – Przemyśl (znaki zielone). Dla amatorów wypraw wodnych wytyczony jest szlak „Błękitny San”, który znakomicie nadaje się do wycieczek kajakowych. Przemyśl znajduje się wreszcie na trasie „Szlaku Chasydzkiego” – w ramach peregrynacji nim koniecznie trzeba zwiedzić tzw. nową synagogę, wzniesioną na początku XX w. oraz tzw. nowy cmentarz, założony na początku XIX w., największy cmentarz żydowski w województwie podkarpackim.

W okolicy: w Bolestraszycach, które są obecnie praktycznie dzielnicą Przemyśla, znajduje się jedna z największych atrakcji Podkarpacia - Muzeum Przyrodnicze – Arboretum. Na powierzchni 25 ha obejrzeć można w warunkach uprawy ogrodowej bogatą kolekcję unikalnych, często zagrożonych wyginięciem roślin. Wszystko to w pięknej parkowej scenerii i w cieniu monumentalnego Fortu „San Rideau”. Bliskość Bieszczadów, Karpat Wschodnich i Kresów sprawia, że Przemyśl jest doskonałym punktem wypadowym i początkiem wielu ciekawych tras. Ale i w bliższej okolicy nie brakuje atrakcji historycznych i przyrodniczych. Do najważniejszych zaliczyć trzeba Zamek w Krasiczynie, Kalwarię Pacławską czy cerkiew obronną w Posadzie Rybotyckiej. To dodatkowe atuty miasta, które naprawdę zasługuje na to, aby nazwać je wyjątkowym.

Warto zobaczyć:

1.  Zamek wzniesiony po 1340 roku przez króla Kazimierza Wielkiego na górującym nad miastem Wzgórzu Zamkowym na miejscu starszego grodu. Na zamkowym dziedzińcu są eksponowane relikty rotundy i palatium - budowli z okresu panowania Bolesława Chrobrego. Zamek gruntowanie przebudowany w XVI wieku w stylu renesansowym mieści w swoich murach m.in. salę  teatralną Towarzystwa Dramatycznego  im. Aleksandra Fredry - najstarszego w Polsce teatru amatorskiego. W sąsiedztwie zamku warto odwiedzić pięknie położony Park Zamkowy, którego początki sięgają 1842 roku.  

2. Archikatedra rzymskokatolicka wybudowana w stylu gotyckim w XV i XVI wieku na miejscu  jeszcze starszej świątyni romańskiej, której  relikty są zachowane w podziemiach. Przebudowana w XVIII wieku w stylu barokowym. Przy archikatedrze pałac biskupi oraz późnobarokowa dzwonnica - Wieża Katedralna o wysokości 71 metrów, charakterystyczny element panoramy Przemyśla. W górnej części dzwonnicy, na poziomie tarcz zegara, znajduje się punkt widokowy z piękną panoramą miasta.   

3. Archikatedra greckokatolicka  w  dawnym barokowym  kościele  Najświętszego  Serca  Jezusa wzniesionym  dla  jezuitów w XVII wieku. W XX wieku był to kościół garnizonowy. W 1991 roku Ojciec Święty Jan Paweł  II przekazał kościół grekokatolikom, którzy przystosowali go do potrzeb obrządku wschodniego. We wnętrzu świątyni zabytkowy XVII-wieczny ikonostas z cerkwi w Lubaczowie. Obok archikatedry współczesna dzwonnica.

4. Kościół i klasztor karmelitów z XVII wieku górują nad przemyską starówką. Zaborcy przekazali barokowy kościół grekokatolikom, którzy zamienili go na swoją katedrę zmieniając wygląd świątyni i przebudowując przylegający do kościoła klasztor. W ostatnich latach karmelici przywrócili kościołowi i klasztorowi pierwotny wygląd, odrestaurowano również  jego  imponujące wnętrze.

5. Wieża Zegarowa zbudowana w XVIII wieku w stylu późnego baroku jako dzwonnica planowanej ale nigdy nie wzniesionej nowej katedry greckokatolickiej. Przez 123 lata wieża była wykorzystywana przez strażaków jako strażnica ogniowa i punkt obserwacyjny. W jej wnętrzu mieści się ciekawa i unikalna ekspozycja Muzeum Dzwonów i Fajek, a z tarasu widokowego roztacza się piękna panorama przemyskiej starówki.

6.  Kościół franciszkanów wybudowany w XVIII wieku na miejscu gotyckiej świątyni łączy  elementy późnego baroku i klasycyzmu. Wnętrze  kościoła  w stylu  rokoko  imponuje bogactwem rzeźb i fresków.

7.  Kamienice w Rynku z  XVI  i  XVII-wiecznym rodowodem skupione w trzech pierzejach z czterech niegdyś  istniejących. W większości kamienic przebudowanych w XIX wieku zachowały  się  oryginalne podcienia. Uwagę zwraca również sam unikalny pochyły Rynek, na którym stał renesansowy ratusz rozebrany w 1812 roku przez zaborców. 

8.  Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej mieści się w nowym  gmachu wybudowanym w 2008 roku na miejscu  kamienic  zniszczonych podczas II wojny światowej. We wnętrzu ponad stuletniego  i szczycącego się największymi zbiorami muzeum w województwie podkarpackim warto obejrzeć wystawy poświęcone sztuce sakralnej, Twierdzy Przemyśl oraz inne ekspozycje czasowe. 

9. Muzeum Historii Miasta Przemyśla w XVI-wiecznej kamienicy z udostępnionymi podziemiami. W muzeum m.in. interesujące  wnętrza  mieszczańskie,  atelier  fotograficzne z  XIX  wieku oraz ekspozycje poświęcone  ponad tysiącletniej historii Przemyśla.

10. Gmach Urzędu Miejskiego w Rynku 1 z XVI-wiecznym rodowodem, później wielokrotnie przebudowywany. W jego dwukondygnacyjnych podziemiach udostępnionych do zwiedzania, ma mieć swój początek podziemna trasa turystyczna. 

11.  Muzeum Archidiecezjalne założone w 1902 roku i mieszczące się w zabytkowych XVI i XVII-wiecznych budynkach na placu Katedralnym. W najstarszym muzeum południowo-wschodniej Polski eksponowane są dzieła sztuki sakralnej średniowiecza, baroku i innych epok, a także kolekcja pamiątek po Ojcu Świętym Janie Pawle II.   

12.  Kościół  i  klasztor karmelitanek  zbudowane  w  latach  1899-1900. Neogotycki  kościół  jest najwyżej  położoną  świątynią  na  starówce.  Otoczony  ceglanym  murem kościół  można  zwiedzać po uzgodnieniu w wyznaczonych godzinach.

13. Mury miejskie zachowane  w  najlepszym  stanie  we  fragmentach  przy ulicy  Basztowej  zostały wybudowane w XVI  i XVII wieku.  Pod  koniec  XVIII wieku  Austriacy  nakazali rozebranie otaczających miasto murów. Ten sam los spotkał 9 baszt i 3 bramy wjazdowe do miasta.

14. Kościół  reformatów z  XVII  wieku  był  niegdyś otoczony  murem  obronnym  ze  strzelnicami  pełniąc  wraz  z  klasztorem rolę  barbakanu  dla  nieistniejącej  obecnie  Bramy Lwowskiej.  Po  rozebraniu murów miejskich  i  zasypaniu  fosy  poziom  gruntu  podniósł się  na  tyle,  że  obecnie  kościół wydaje  się  być  zapadnięty poniżej poziomu ulicy. W 1877 roku w wyłomie muru wzniesiono pomnik bohaterskiego zakonnika Ojca Krystyna Szykowskiego.

15. Budynek dworca PKP wybudowany  w  latach 1859-1860  i  przebudowany w 1895 roku  jest  jedną z  najokazalszych  budowli na  linii  kolejowej  łączącej Kraków  ze  Lwowem.  W 1872  roku  Przemyśl  zyskał również połączenie kolejowe z Budapesztem.

16. Opactwo benedyktynek założone w XVII wieku  zostało  otoczone  murem obronnym z basztami. W XVIII wieku wybudowano późnobarokowy kościół p.w. Św. Trójcy oraz klasztor.  Opactwo  jest  najstarszym zabytkiem lewobrzeżnej części miasta - Zasania.

17. Drewniana cerkiew greckokatolicka z 1630 roku na Kruhelu Wielkim. Częściowo  zrekonstruowana  przed  kilkoma laty. Jest jednym z najstarszych tego typu zabytków w Polsce. 

18. Linia Mołotowa to sowiecki system umocnień i fortyfikacji z lat 1940-1941 ciągnących się od Karpat do Morza Bałtyckiego. W granicach administracyjnych Przemyśla znajdują się w różnym stanie zachowania 22 obiekty Linii Mołotowa. Dotychczas zostały zagospodarowane dwa radzieckie schrony. Przy Wybrzeżu J. Piłsudskiego (obok hotelu Gromada), we wnętrzu betonowego schronu bojowego oznaczonego jako „kaponiera 8813”, można obejrzeć ciekawą, prywatną ekspozycję pamiątek z II wojny światowej Przemyskiego Stowarzyszenia Opieki i Rewitalizacji Linii Mołotowa „Projekt 8813”. Natomiast Stowarzyszenie „Kaponiera – Przemyski Obszar Warowny” odrestaurowało schron „półkaponiera Sanowa” przy ulicy Sanowej.

19. Zniesienie - górujące  nad  Przemyślem  wzgórze,  którego nazwa  upamiętnia  pokonanie  „zniesienie”  w  tym  miejscu Tatarów.  Najbardziej  znanym  punktem  Zniesienia  jest  tajemniczy  Kopiec  Tatarski  (352 m  n.p.m.),  według  legendy usypany przez Tatarów jako mogiła poległego w walce chana. Od wielu wieków, a może nawet tysiącleci, kopiec służył jako ważny punkt obserwacyjny w systemie obronnym Ziemi Przemyskiej. Roztacza się z niego rozległa panorama 

Kotliny  Sandomierskiej oraz Płaskowyżu Sańsko- Dniestrzańskiego, a  także Gór  Sanocko-Turczańskich  i  Pogórza  Przemyskiego w Karpatach. W II połowie XIX wieku Austriacy wybudowali na Zniesieniu kilka obiektów  wchodzących  w  skład  pierścienia  wewnętrznego Twierdzy Przemyśl. Najbliżej  kopca  zobaczymy  baterię XVI b  „Kopiec Tatarski”, ale największym obiektem  jest  fort XVI „Zniesienie”. Tworzą go trzy szańce połączone w jeden obiekt  umożliwiający  obronę  okrężną. Zachowały  się m.in. fosy i wały ziemne z poprzecznicami kryjącymi schrony pogotowia oraz  ruiny betonowego schronu, wysadzonego  tuż przed poddaniem twierdzy Rosjanom w 1915 roku. Z odsłoniętych fragmentów fortu roztacza się ładna panorama Przemyśla i okolic miasta. W sąsiedztwie fortu znajduje się Krzyż Zawierzenia z 2000 roku. Obok wieży telewizyjnej zobaczymy bramę forteczną, a przy niej górną stację wybudowanego w 2006 roku stoku narciarskiego z trzema trasami oraz całorocznymi atrakcjami: koleją krzesełkową oraz torem saneczkowym.

tekst. Dariusz Hop


PRZEMYSKIE SZLAKI SPACEROWE

Przemyskie Szlaki Spacerowe składają się z dwóch tras (pętli): szlak staromiejski (niebieski) i szlak zasański (czerwony). Posiadają oznaczenia symbolami przyjętymi dla szlaków spacerowych (kwadrat podzielony po przekątnej na dwa trójkąty: górny koloru białego i dolny w kolorze szlaku). Przemyskie Szlaki Spacerowe umożliwiają zwiedzenie w ciągu jednego dnia większości ważnych turystycznie punktów i obiektów miasta. Łączna długość obu tras wynosi 12,5 km.

SZLAK STAROMIEJSKI (NIEBIESKI)

Trasa: Stare Miasto - Wzgórze Zamkowe (265 m n.p.m.) - Wzgórze Trzech Krzyży (289 m n.p.m.) - Zniesienie (353 m n.p.m.) - Stare Miasto. 

Położenie Szlaku: Pogórze Przemyskie (fragment Pogórza Karpackiego). 

Długość szlaku: 3,5 km.

Czas przejścia: ok. 2 godzin. 

WAŻNIEJSZE ATRAKCJE NA TRASIE:

- Rynek Starego Miasta

- Archikatedra rzymskokatolicka

- Wieża Katedralna

- Zamek Kazimierzowski

- Park Zamkowy

- Ścieżka przyrodniczo – edukacyjna „Modraszkowe Wzgórze” 

- fragmenty umocnień Twierdzy Przemyśl (część pierścienia wewnętrznego)

- Wzgórze Trzech Krzyży (289 m n.p.m.)

- Zniesienie (353 m n.p.m.) z Przemyskim Parkiem Sportowo - Rekreacyjnym, Fortem XVI   „Zniesienie” oraz widocznym ze szlaku Krzyżem Zawierzenia i Kopcem Tatarskim

- kościół i klasztor Karmelitanek Bosych

- kościół i klasztor Karmelitów Bosych

- fragmenty murów miejskich (kilkadziesiąt metrów od szlaku)

- Wieża Zegarowa (nieopodal szlaku)

- Archikatedra greckokatolicka (pierwotnie kościół Jezuitów)

- kościół Franciszkanów


SZLAK ZASAŃSKI (CZERWONY)

Trasa: Plac Orląt Przemyskich - Lipowica (344 m n.p.m.) - Winna Góra (278 m n.p.m.) - Plac Orląt Przemyskich. 

Położenie szlaku: Pogórze Dynowskie (fragment Pogórza Karpackiego). 

Długość szlaku: 9 km.

Czas przejścia: ok. 3 godz. 


WAŻNIEJSZE ATRAKCJE NA TRASIE:

- Pomnik Orląt Przemyskich

- kościół Św. Trójcy i opactwo Benedyktynek

- budynek dawnej synagogi z 1895 roku (obok stacji paliw)

- cerkiew i klasztor Bazylianów

- kościół Salezjanów

- Cmentarz Zasański z nekropolią żołnierzy armii austro-węgierskiej z I wojny światowej.

- odcinek pierścienia wewnętrznego Twierdzy Przemyśl

- Lipowica (343 m n.p.m.) z Fortem XVIII „Lipowica” i obeliskiem ofiar hitleryzmu

- obelisk Pax Vobis, - obelisk przy ul. Monte Cassino

- Winna Góra (278 m n.p.m.) z Fortem XIX „Winna Góra” (rezerwat florystyczny lnu austriackiego „Jamy”).

*tekst: Jakub Sadowy

Punkty widokowe Przemyśla:

- Dzwonnica Archikatedry Rzymskokatolickiej – plac Katedralny 1 

- Wieża Zegarowa, siedziba Muzeum Dzwonów i Fajek – ul. Władycze 3

- Baszta Zamku Kazimierzowskiego – Aleje XXV Polskiej Drużyny Strzeleckiej 1 

- Kopiec Tatarski na wzgórzu Zniesienie – pomiędzy ul. Przemysława a ul. Grochowską

- Taras widokowy na stoku narciarskim – ul. Przemysława 46

- Taras widokowy przed Zamkiem Kazimierzowskim – Aleje XXV Polskiej Drużyny      Strzeleckiej 1 

- Taras widokowy na Winnej Górze – ul. Bolesława Chrobrego 59

- Taras widokowy na serpentynach – ul. Marcina Bielskiego

*2 cz. tekstu A.Sadowy

Powrót do listy
FUNDUSZE EUROPEJSKIE – DLA ROZWOJU INNOWACYJNEJ GOSPODARKI
Projekt „Stworzenie internetowego serwisu automatycznej konfiguracji przez turystów autorskiego, indywidualnego pobytu turystycznego w regionie bieszczadzkim www.mojebieszczady.com” współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego