Zaloguj

Aktualności

14-04-17

Wielkanoc w dawnej obrzędowości

    • Wielkanoc w Bieszczadach

W tak wyjątkowe, pełne refleksji  w towarzystwie najbliższych święta zapraszamy Was do podróży podczas której poznacie bliżej Niedzielę oraz Poniedziałek Wielkanocny w dawnych wierzeniach i zwyczajach „roślinnych” na podstawie książki Adama Szarego „Bieszczadzkie Motywy Roślinne – między światem żywych, a krainą zmarłych”

Trudna jest czasem do określenia jednoznaczna granica między wymowa magiczną, a symboliczną - szczególnie dotyczyło to roślin wprzęgniętych w całoroczny rytm obrzędów, w czasie, których ścierały się ludowe wierzenia z chrześcijańską symboliką…

Niedziela Wielkanocna

Uroczyste śniadanie rozpoczynało się spróbowaniem chrzanu przez każdego domownika - na pamiątkę octu, który podano Chrystusowi przed dopełnieniem cierpienia. Chrzan był także nawiązaniem do świętowania żydowskiej Paschy, podczas której trzeba było spożywać gorzkie zioła, symbolizujące gorycz egipskiej niewoli - u polskich Żydów rolę tę spełniał właśnie jego korzeń.

Lokalnie przed śniadaniem podawano smażoną pokrzywę. Pascha zapiekana była z żyta. W celach symbolicznie-dekoracyjnych na stole pojawiał się widłak, barwinek i bukszpan. W XX wieku często pojawiły się też kwiaty z bibuły. Dzisiaj na stole goszczą również rozkwitnięte gałązki forsycji i ulistnione pędy brzozy.


Poniedziałek Wielkanocny

Obok mokrego śmigusa dyngusa praktykowano tez suchy - przez okładanie gałązkami wierzbowymi lub brzozowymi, co miało przydawać zdrowia i pomyślności. Lokalnie w tym dniu robiono pisanki, które często służyły za wielkanocną „walutę”. Dawano jego gościom, jako dar wdzięczności za wielkanocne odwiedziny i śmigus-dyngus.

Panny obdarowywały także pisankami swych kawalerów. Był też zwyczaj proszenia żebraków o modlitwę za bliskich zmarłych, za którą także płacono pisankami. Miały one wiele motywów roślinnych, przede wszystkim w postaci stylizowanych kwiatów, a także liści, owoców i wijących się pędów.

Adam Szary

Zapraszamy do poszerzania wiedzy z książką Adama Szarego „Bieszczadzkie Motywy Roślinne – między światem żywych, a krainą zmarłych”, której najkorzystniejszą ofertę znajdziecie tutaj :)

blog comments powered by Disqus
FUNDUSZE EUROPEJSKIE – DLA ROZWOJU INNOWACYJNEJ GOSPODARKI
Projekt „Stworzenie internetowego serwisu automatycznej konfiguracji przez turystów autorskiego, indywidualnego pobytu turystycznego w regionie bieszczadzkim www.mojebieszczady.com” współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego